Afgemaakt

Geen gefilosofeer, het is anders gelig dan vergeeld. De meeste bezoekers zal het amper opvallen. De oud-politieman, die toevallig langskwam, is niet eens boven geweest. Het is poetswerk. Er staat nog genoeg op stapel, voor deze zomer, voor de komende herfst en winter. Rekenen we af op een jaar?

Hier zou een boodschap van algemeen nut moeten volgen, maar wat is de zin, het juiste woord, hier en nu? Wat gebeurd is zou bekend kunnen zijn, wat nog te gebeuren staat is ongewis, al wordt er genoeg gespeculeerd. Het pakt misschien goed uit voor de of het een en ander, maar wellicht ontaardt het in rampzalige rotzooi. Afwachten, of hopen en geloven dat er aan de knoppen te draaien valt?

Expopening

Eindelijk was het zover dat de nieuwe tentoonstelling feestelijk geopend kon worden, op de drempel met een live-optreden van bijeen gesprokkelde jazz-muzikanten die elkaar niet of nauwelijks bleken te kennen, waarmee we het zomerseizoen wat dit betreft meteen hebben afgesloten. De expositie is er nog tot tenminste 9 september.

van de rammelende live-opname naar een in alle opzichten knisperende vinyl recording

DJ David Zee deed de tent wel swingen met de betere jazz, maar de hoge gemiddelde leeftijd van het aanwezige publiek had daar weinig boodschap aan, een enkele huppelende oude heer daargelaten. Alle deuren stonden open, waardoor de buurt kon meegenieten en ons terras was gevuld. Vanuit de keuken leverde Fenmei een keur aan bijzondere smaken.

Bij het aanrecht van de expositieruimte had zich met de opstelling van een draaitafel (met versterker, mixer en boxen) tussen de ons nagelaten grammofoonplaten van Dick van den Berg een apart mannenkluppie gevormd, die rommelden met kabels en aansluitingen, om uiteindelijk tot de conclusie te komen dat er niets mis was met de wijze waarop ik het had opgesteld.

Drums tellen

Foto: Joop Reijngoud

Of ie het nog kan, dat moesten we weten. Naast die van Tony in de vitrine. Zien en horen vergaan toch wel. Later die middag vraagt Ruby mij of ik bij hem de ramen zou komen zemen. Dach ‘t niet, antwoordde ik resoluut, in de veronderstelling dat ie een grap maakte naar aanleiding van ons gepoetst aan de vitrinekap. Maar die ‘halfbroer’ van mij schijnt iets toegezegd te hebben. Die is daar van. Wat geeft het allemaal te denken.

We wisten dat de lift traag beweegt, maar bij een brandalarm wacht ie doodleuk ruim twintig seconden voordat ie naar de begane grond gaat, wat een verplichting is voor de veiligheid in zulke situaties. Onderweg van twee hoog kan je nog stoppen en uitstappen op tussenliggende verdiepingen. Die jongens van het onderhoud hebben iets niet goed afgesteld. In de studio is de sirene, die op de gang zit, niet goed te horen, wat fijn is om te weten voor de geluidsdichtheid van de ruimte, maar er gaat daar een extra signaalgever geplaatst worden.

Intussen sorteer je de aangevulde lampenvoorraad, zet je stekkers aan enkele staande armaturen opdat ze in de geaarde wandcontactdozen passen. Alle dozen zonder die beveiliging gaan in de ban; geen geklungel meer sinds we bij een officiële keuring gewezen zijn op ongewenste constructies, maar de goegemeente schijnt daar niet van op de hoogte te zijn. Gaan we een rood boekje schrijven?

Inventief

Er is voor alles en iedereen wat; monteren en gebruiken volgens bijgeleverde instructies of ga op je intuïtie af. Het wijst zich al dan niet vanzelf. Verlangt het meer van de ontwerper dan van de gebruiker, dan zal het wel goed zijn. Andersom geeft te denken.

Gaan hedendaagse gebruiksvoorwerpen eerder stuk dan vroeger? En wanneer was het dat ze ophielden langer mee te gaan? Sinds de introductie van de gloeilamp die niet meer eeuwig brandde? De spaarlampen* die hun beloften waarmaakten en de huidige led-lampen die meer beloven, maar (vaak) niet nakomen.
Een cv-ketel die het na acht jaar begeeft; da’s pech, zegt de installateur. Het te vervangen onderdeel kost €508,20 exclusief btw en installatiekosten. Recycleren of vervangen? Is de institutionalisering van duurzaamheid en hergebruik nog bij lange na geen feit? Hebben we geen tijd om dit milieuvriendelijk op te lossen?

Je kan verzinnen dat er ‘apparatensloperijen’ zijn, zoals voor auto’s, die al die dingen uit elkaar halen en de goede onderdelen bewaren en verhandelen, zodat er van meerdere kapotte weer werkende exemplaren gemaakt kunnen worden. Die circulaire economie bestaat (ook) al onder particulieren als het om (oude) voertuigen gaat, bijvoorbeeld. Het moet iets opleveren. Veel dingen zijn te ‘goedkoop’.

*) Ik had er een van Philips (een ‘jampot’), uit een vorig leven, die het dertig jaar heeft volgehouden:

ook hergebruikt

Jaar van de castraat

We zijn rond, alle twaalf jaren gehad sinds Chinees Meisje op de Kaap, of moeten we deze eerst afmaken, omdat Belvedere toen nog in de baarmoeder zat? Het ziet er niet corona-proof uit en dat zal het niet geweest zijn met al die mensen in huis.
Er is aan ons immateriële erfgoed de Chinees-Indische restaurantcultuur toegevoegd; maar waar moet het bijbehorende certificaat (straks) huizen? Deze kookkunst wordt in ieder geval al hoog gehouden in onze volkskeuken, vandaag en morgen.

De kookstudio gedoopt…

Als ú begrijpt wat ik bedoel

De biologie bepaalt hoe en of we seks met elkaar hebben en de natuurkunde hoe sneeuwballengevechten zich ontwikkelen, in onze cultuur, zou ik zeggen, als reactie op stomme opmerkingen van iemand in het nieuws, die daarmee de overheid op de korrel neemt. Maar op wie heb jij dan gestemd, de vorige keer? En waar heb je school gegaan en gemaakt? Het is zo makkelijk, zulk commentaar.
Niet dat het reikwijdte heeft; prachtig woord, evenwel. Zulk trouwens ook. Er valt genoeg op deze regering aan te merken; ze zijn van kwaad tot erger gegaan. Er is veel verdeling, maar te weinig van macht, geld en middelen. Welk volk heeft hier willens en wetens om gevraagd? Zijn er nog genoeg die ervan profiteren en te weinig die hun verzwakte stem laten horen? Het kan zo maar omslaan in ieders nadeel.

Code rood ging kennelijk niet over het virus, maar was een weerswaarschuwing – geen juiste spelling volgens de controle, maar ik vind het prachtig. De winterse neerslag is verleidelijk op natuurlijke ondergrond, maar een verzoeking op onze wegen. Ondoorgrondelijk, god, hilarisch! Ik zou alleen willen zeggen: zwijg!

Avondklok

Het proefdraaien misgelopen, maar de inauguratie was om klokslag zes uur, stilletjes. We voorzien in een ruime toilet en koffie op maat, hoge temperaturen en uitzicht op de straat. Er moet nog wel wat verhangen worden, uitgebroken naar het zuiden voor licht en ruimte, en bij voorkeur niet ingebroken, vanwege de rompslomp en de veel te korte bellijst van de alarmcentrale. Helpen de komende maatregelen die kans te verkleinen?

Stroomafwaarts

In een kringloop gaat het water ook hier nu; met gebruikt hout om het tijdelijke, grijs gegronde paneel te ondersteunen. Het is nog lang niet klaar en achterstallig onderhoud dreigt bij voorbaat. Alsof we niet aan betere spullen en menskracht konden komen.

Aan de monding van de Maas, Waal, Merwede, Lek, Rijn, Rotte, Hollandsche IJssel ook, is een stroom van woorden op z’n plaats, als dam tegen verzilting, droogte, afkalving, verzanding. Je drijft mee, of roeit er tegenin. Het legt geen zoden aan je dijk.

We koken alle bugs eruit, daarbij zien niet onze vingers of mond te branden, het gemeenschapsgeld in de perilexovens, of de rekening voor de buren. Hebben we het uiterste gedaan, kan de verantwoordelijkheid gedragen worden?

Goede vraag

Als je diensten voldoende worden afgenomen, het inkomen rond, is er ruimte voor grotere problemen. Je bedenkt een antwoord aan de samenzweringsdenker in de vorm van een beeldspraak: stel de dijk is doorgebroken, het stijgende water komt op je af, je moet iets doen, vluchten naar een hoger gelegen plaats. Ga je dan eerst roepen ‘de dijk is opzettelijk doorgestoken’ en vervolgens niets doen om aan het gevaar te ontsnappen? 
De (water)geus kan natuurlijk zover van de bres wonen of op wat hogere grond zitten, dat het lang duurt eer het hoge water bij hem of haar arriveert, waarmee ie het bericht van de ramp in twijfel gaat trekken en een misschien een ontkenner wordt. Beeldspraken gaan doorgaans snel mank en ook hier krijgt het karikaturale de overhand.
Het is een veel ingewikkelder fenomeen, gelaagd, onoverzichtelijk, ondoorgrondelijk en door versimpeling (die hoogtij viert in die beweging zelf) te gebruiken om het te ontleden op zoek naar verklaringen en oplossingen, gaat het niet werken.

In een artikel van Thalia Verkade van de Correspondent las ik over een boek van Donella Meadows Thinking in Systems en daarmee was dit idee bevestigd: We praten niet over wat we zien: we zien alleen datgene waarover we kunnen praten. Het gaat erom zichtbaar te krijgen op welke manieren jij of iemand anders de wereld versimpelt.

Bestijg je stokpaardje en zie hoe romanciers en overige fictieschrijvers over het algemeen de werkelijkheid terug brengen tot een min of meer te verhapstukken geheel, wellicht ten behoeve van hun lezers, kijkers en luisteraars, maar mogelijk ook voor zichzelf. Wat heeft het voor zin alles wat je waarneemt vast te leggen in woorden zonder daar een betekenis aan te geven? Je kan er geen lijn in brengen, geen kader aan geven, en evenmin invullen wat anders onzichtbaar blijft. 
Ook non-fictie wordt zo voor een groter publiek toegankelijk gemaakt. We kunnen niet allemaal specialist zijn, astronoom, geoloog, bioloog, viroloog, natuur- of wiskundige, en niet elke wetenschapper is een goede journalist. Een blogger is dat ook niet vanzelf. Je vult je berichten met praatjes en plaatjes. Als je het niet meer weet is er altijd nog de muziek; nou ja…

Dr. Rhythm & Mr. Korg, lang geleden

Meadows noemt system boundaries: alles wat buiten je model valt. 
Waar wetenschap ervan uitgaat dat alles wat we zien terug te voeren is op simpele regels, maar dat nog niet zeker weet, omarmt de systeemdenker de omgekeerde overtuiging: alles is oneindig complex, elementen binnen systemen hebben een ingewikkelde wisselwerking met elkaar en hebben vaak onvoorspelbare effecten. Iets niet snappen is onderkennen hoe ingewikkeld de wereld in elkaar zit.

Ze raad de onderzoeker een paar dingen aan:
• Volg een systeem eerst een tijdje, om een gevoel te krijgen van hoe het werkt.
• Ga niet alleen op cijfers af. 
(Het idee dat wat we kunnen meten belangrijker is dan wat we niet kunnen meten, zou beteken dat kwantiteit belangrijker is dan kwaliteit.)

Alles onder controle?

Wat is onze plaats in de wereld, als individu, als deel van een groep, een cultuur, als inwoner van een stad, een land, als lid van een geslacht, een soort? Wat speelt zich daarbuiten af? Al hetgeen dat tot ons komt via de (sociale) media door middel van al dan niet betrouwbare verslaggeving, op waarde te schatten door gebruik van gezond verstand en een kritische beschouwing van al dat beweerd wordt en de gebezigde (genoemde) bronnen.

Het kan zeer verontrustend zijn, vanuit eigen perspectief, of dat van degene(n) die het overkomt, als het ver van je vandaan lijkt te zijn. De migratie van mensen op de vlucht voor honger en geweld, op zoek naar een beter leven, de teloorgang van de democratie in de Verenigde Staten (en in zekere mate in andere westerse landen), de opkomst van dictaturen sowieso, de sombere vooruitzichten voor het (leef)klimaat van mensen, de aanhoudende dreiging van ziekte en verval (van rechten, vrijheden, saamhorigheid, etc.), de onmacht van personen, partijen, en systemen, als een niet al te willekeurige opsomming.

Wij zijn de rijken, als natie, als ‘overheersende’ cultuur, misschien ook als stedeling, als drager van beperkte lasten, als bezitters van vrije tijd en ruimte, voorzien van informatie, medische en financiële zorg, meer dan genoeg goed (geestelijk) voedsel, een huis (wellicht), een tuin (misschien), en een ruime mate van zelfbeschikking (binnen de beperkingen van het het brein ;-). We hebben genoeg te delen, zelfs binnen de landsgrenzen, waar armoede, woningnood, onderdrukking en andere tekorten nijpend kunnen zijn. Iedereen een druppel en het koelt de gloeiende plaat.

Is het leven te kort? Als je er geen genoeg van kan krijgen, gesteld dat je er van hebt, of denkt nog te kunnen, maar uitzichtloosheid kan maar beter kort duren, ellende is beperkt te verdragen. Wanneer vinden wij het genoeg? Uiteindelijk is het genoeg met ons.
We hebben het niet in de hand, in tegenstelling tot wat sommigen ons willen doen geloven. Onwerkelijke machthebbers, die de macht niet hebben, of niet alleen, of anders dan gedacht, die net zo sterfelijk zijn, maar veel doortrapter, gewetenlozer, of kortzichtiger dan wij (vermoeden). Het is minder eenvoudig dan het lijkt en toch ook niet te moeilijk om vast te stellen dat het zo is. Wat is hierop jouw antwoord?, is de vraag die ik mij stel.

vrolijke (oude) noten van Johannes B…